T.C.
MANİSA VALİLİĞİ
GENEL EMİR
12/10/2018
Vatandaşlarımızın refah, huzur ve mutluluğunun sağlanması, temel hak ve hürriyetlerinin korunması, piyasa koşullarında sunulan mal ve hizmetlere erişiminin güvence altına alınması Devletimizin asli görevleri arasındadır. Vatandaşlarımızın günlük hayatlarının aksama ve sıkıntı olmaksızın idamesine ilişkin her türlü tedbiri alma yetki, görev ve sorumluluğu şüphesiz kamu idarelerine aittir.
 
Maalesef bazı piyasa oyuncularının dövizde meydana gelen dalgalanmayı fırsat bilip iyi niyet ve dürüstlük ilkelerini ihlal ederek vatandaşlarımıza sunulan mal ve hizmetlere piyasa koşullarının üzerinde fahiş fiyat uyguladığı; bazı ürünleri ise stoklarında bekleterek doğabilecek daralmanın yaratacağı baskı yoluyla, haksız rekabet şartlarında, vatandaşlarımızı ızrar edecek, makul, meşru, ölçülü olmayan sebepsiz zenginleşmeyi amaçladıkları değerlendirilmektedir.
 
Bu gayri meşru maksata yönelik eylemler tür ve vasıflarına göre ilgili mevzuatlarında yasaklanmış ve müeyyidelendirilmiş, yetkili Devlet kurumlarınca da takip ediliyor olmakla birlikte aynı zamanda toplumun genel düzen, dirlik, güven ve sosyo-psikolojik duruş ve direncini ciddi anlamda tehdit eden boyutlarıyla da bir kamu düzen-güvenliği sorununa dönüşebilme mahiyeti taşımakla; Valiliğimizi yasal takip ve müeyyidelendirmelerin yanı sıra idari tedbirler almaya yönlendirmiştir. Haksız kazanç ve sebepsiz zenginleşmenin önüne geçmek, hemşehrilerimizin mağduriyetlerine mani olmak, haksız rekabeti engellemek ve iyi niyetli bütün işletme ve tarafların meşru haklarını yasal ihlallere karşı korumak maksadıyla bu Genel Emir’in yayınlanmasına karar verilmiştir.
 
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 167 nci maddesi: “Devlet para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirler alır; …”
 
5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 9 uncu maddesinin (ç) fıkrası: “Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için valiler genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan ederler.”
 
5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11 inci maddesinin (c) fıkrası:“İl sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, tasarrufa müteaallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev ve görevlerindendir.  Bunları sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri alır. Bu hususta alınan ve ilan olunan karar ve tedbirlere uymayanlar hakkında 66 ncı madde hükmü uygulanır.”,
 
5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 66 ncı maddesi: “İl genel kurulu veya idare kurulları yahut en büyük mülkiye amirleri tarafından kanunların verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin tatbik ve icrasına muhalefet eden veya müşkülat gösterenler veya riayet etmeyenler, mahallî mülkî amir tarafından Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmü uyarınca cezalandırılır. Ancak, kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini tehlikeye düşürecek toplumsal olayların baş göstermesi hâlinde vali tarafından kamu düzenini sağlamak amacıyla alınan ve usulüne göre ilan olunan karar ve tedbirlere aykırı davrananlar, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.”,
 
5326 sayılı Kabahatler Kanununun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32 nci maddesi:
 
“Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. …” hükümlerini taşımaktadır.
 
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinde; bir malın sunumu ve satışından kaçınma ile bir hizmetin sunumundan kaçınma hallerinin denetimi, uygulanması ve izlenmesine ilişkin görevlerde belediyeler yetkili kılınmıştır.
 
6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 17 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Yetkili idareler, yetki alanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine, bu Kanun hükümleri çerçevesinde perakende işletmeler nezdinde ön İnceleme mahiyetinde olmak üzere gerekli denetim ve uygulamaları yapmak ve önlemleri almakla görevli ve yetkilidir.”,
 
Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde “Yetkili idareler, doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine perakende işletmeler nezdinde ön inceleme mahiyetinde denetim yapmakla görevlidir.”
 
hükümleri bulunmaktadır.
Bu itibarla kamu düzeni ve güveninin korunması, vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin önlenmesi ve haksız rekabetin önüne geçilmesi amacıyla;
 
İlimiz sınırları içerisinde sunulan mal ve hizmetlerin makul, meşru gerekçe olmaksızın fiyatlarının yükseltilmemesi,
Ürünlerin piyasaya arzlarının geciktirilmemesi ve stokçuluk yapılmaması,
Satılan malın üretim yeri, ayırıcı özelliği, tüm vergiler dahil satış fiyatı, birim satış fiyatı, satış fiyatı ve birim fiyatının uygulanmaya başladığı tarih, üretim yeri Türkiye olan mallar için Ticaret Bakanlığınca tespit ve ilan edilen şekil, logo veya işaret şartlarına uyulması,
Ürünlerde kullanılan etiketlerin tarife ve fiyat listelerinin üzerindeki rakam ve harflerin okunabilir, düzgün, eksiksiz, gerçeğe uygun, yeterli büyüklükte ve başka rakam, kelime ve işaretlerle karışıklığa sebebiyet vermeyecek şekilde kullanılması,
Tarife ve fiyat listelerinin hangi mala ait olduğunun tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilmesi ve okunabilmesi hususlarına riayet edilmesi hukuki bir zorunluluktur.
Aksi davranışlar Türk Ceza Kanunu veya ilgili özel mevzuatlarında suç olarak nitelenip müeyyidelendirilmiş ve mevzuat çerçevesinde ilgili/yetkili idare birimlerince takip, denetim ve müeyyidelendirilmeye tabi tutuluyor olmakla birlikte yukarıda sayılan hususlara hassasiyetle ve istisnasız uyulmasının Valiliğimiz Genel Emri ile bir kez daha teyiden, tekiden hatırlatılması, tarafların ikaz ve ihtarı gerekmiştir. Yasal zorunlulukların ihlali sonucunu doğuracak her türlü eylem bu Genelge ile yasaklanmıştır. Aksi davranışlar eyleme uygun özel müeyyide ile birlikte ve evveliyetle veya eylem başka bir kanuni müeyyideyi gerektirmiyorsa da, bu Genelgeye aykırılığı sebebiyle münhasıran Kabahatler Kanununun 32.maddesi çerçevesinde idari para cezası ile tecziye edilecektir.
 
Bu hususta Valiliğimizce ilgili/yetkili idarelerle birlikte bütün Mülki İdare Makamları, genel ve yerel kolluk birimleri ve görevlileri takip, denetleme ve müeyyidelendirme hususunda yetkilendirilmiş ve talimatlandırılmıştır.
 
Başta zabıta birimleri olmak üzere yetkili birimlerce denetim faaliyetlerine ağırlık verilecek, yapılan denetimler sırasında aksine hareket edenlerin tespit edilmesi halinde yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde adli ve idari işlemler yapılarak idari para cezası uygulanacaktır.
 
Bu karar yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
 
İlanen tebliğ olunur.
 
Mustafa Hakan GÜVENÇER
Vali